ÖZET
Multipl skleroz, demiyelinizan hastalıklar içinde en sık rastlanan, relaps ve remisyon ataklarıyla karakterize, fokal nörolojik defisite neden olan otoimmun bir hastalıktır. Akut alevlenmelerde tedavinin amacı iyileşme sürecini kısaltmak, atağın şiddetini azaltmak ve atak sonrası kalabilecek dizabiliteyi minimuma indirmektir. Bu çalışmanın amacı 7 gün boyunca 1000mg/gün ‹.V. metilprednizolon şeklindeki pulse steroid tedavisi sonrası klinik iyileşme olup olmadığını gözlemektir.
Çalışmamıza 2004-2005 yılı içinde, multipl skleroz relapsing remitting tipinde olan ve atak esnasında ‹.V. 1000mg metilprednizolon/gün tedavisi alan 60 hasta alınmıştır.60 hastada atak sonrası ‹.V. metilprednizolon tedavisi değerlendirilmiştir.Olguların 40’ı kadın,20’si erkek idi. Yaş ortalaması kadınlarda 38,erkeklerde 35 idi. Hastaların tedavi sonrası EDSS Expanded Disability Status Scale)değerlerinde iyi yönde değişim gözlendi.Sonuçlar literatür eşliğinde tartışıldı.
Anahtar Kelimeler: Multipl skleroz, EDSS
SUMMARY
Clinical impact of Intravenosus metilprednizolone in attacs of multiple sclerosis Multiple Sclerosis is an otoimmune disease that is characterized by relaps remission periods and results in fokal neurologic defisits. The aim of this study is to show clinic remission after 7 day 1000mg/day I.V. metilprednizolone pulse steroid treatment. 60 patıents between 2004 - 2005 are included in this study to assess the clinical spectrum after pulse steroid treatment . After pulse steroid treatment increase in EDSS value is observed.
Keywords: Multiple sclerosis, EDSS
GİRİŞ
İ.V. metilprednizolon tedavisi multipl skleroz ataklarında hızlanan iyileşmeyi sağlar ve uzun dönemde ilerlemeyi değiştirir.Böylece hastaların İ.V. metilprednizolon tedavisinden daha fazla yarar gördüğü saptanmıştır.
AMAÇ
Bu çalışma ile multipl skleroz vakalarında İ.V. metilprednizolon tedavisi sonrasındaki iyi yöndeki değişimi EDSS skoru ile ayırt etmek amaçlanmıştır.
METOD
Bu çalışmamızda S.B. İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji kliniğinde 2004-2005 yılları arasında multipl skleroz relapsing remitting formu içeren ve ataklarda İ.V. metilprednizolon tedavisi alan 60 hasta alınmıştır.Hastalardan 2 tanesinin 2 atak geçirmesi üzerine 62 atak sonrası İ.V. metilprednizolon tedavisi EDSS skoru ile değerlendirilmiştir.
SONUÇ
Olgularda kadınlarda en düşük yaş 18,en yüksek yaş
47 idi.Erkeklerde en düşük yaş 24,en yüksek yaş 53 idi.Kadınların %70’inde İ.V. metilprednizolon tedavisi sonrası EDSS’de iyi yönde değişim saptandı.%30’unda ise anlamlı bir değişim saptanmadı.Erkeklerin %60’ında
İ.V. metilprednizolon tedavisi sonrası iyi yönde değişimsaptandı.Erkeklerin %40’ında anlamlı bir değişim saptanmadı.Çalışmamız sonucunda 1000 mg/gün İ.V. metilprednizolon tedavisi sonrası EDSS skorunda iyi yönde değişme saptandı ve sonuçlar literatürle uyumlu ve anlamlı bulundu.
TARTIŞMA
Multipl sklerozda özürlülük durumu,genişletilmiş özürlülük durum ölçeği (Expanded Disability Status Scale (EDSS)) ile değerlendirilir.EDSS skoru göz önüne alınarak multipl skleroz prognozunu tayin etme konusunda birçok çalışma vardır.EDSS her bir basamağındaki artış ile işlevlerdeki kötüleşmeyi gösteren 10 basamaklı bir ölçektir.Puan yürüyebilirlik ve çalışma yeteneğinin ölçülmesine dayanır.’Sıfır’ın anlamı belirti ve bulgu yok demektir;1-3 hafif özürlülük ile ona hiç bulgu eşlik etmemesi ya da yürümede minimal bozulma ile birliktedir.3,5-5,5 orta derecede bir özürlülüğü gösterir ve yürümede bir bozukluk tabloya eşlik eder.100m yürümek için bastona ihtiyaç olduğunda EDSS puanı 6.0 dır.Tekerlekli sandalyeye bağımlılık olduğunda EDSS puanı 8.0 dır.EDSS 10 olduğunda ise multipl skleroz nedeniyle ölüm ifade edilir.EDSS puanının 10 yıl sonra 3 ya da daha küçük puanda olması benign multipl skleroz olarak adlandırılır ve olguların 1/3 ü bu grupta yer alır.
Yapılan çalışmalara göre multipl skleroz ataklarında İ.V. metilprednizolon tedavisinin klinik etkisi sonucu EDSS ‘de iyi yönde değişim gözlenmiştir.Nos C,SastreGarrigo J,Borras C,Rio J,Tintore M,Montolban X’in multipl skleroz tedavisinde İ.V. metilprednizolonun klinik etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yaptığı çalışmada 51 relapsing remitting multipl skleroz hastasında, 54 atak sonrası tedavi sonuçları değerlendirilmiş ve atakların %44’ünde 1 ay içerisinde EDSS skorunda iyi yöndeki değişim gözlenmiştir.
Kliniğimizde yapılan çalışmada ise 2004-2005 yılları arasında multipl skleroz atak tanısı ile yatırılarak tedavi gören 60 hasta alınmıştır.Olguların 40’ı kadın ,20’si erkek idi.Yaş ortalaması kadınlarda 38,erkeklerde 35 idi.İ.V. metilprednizolon tedavisi sonrası kadın olguların
%70’inde ,erkeklerin %60’ında iyi yönde anlamlı değişim olduğu gözlendi.Çalışmamızda İ.V. metilprednizolon tedavisi sonrası EDSS’de iyi yönde değişim görüldü ve sonuçlar literatürdeki çalışmayla uyumlu bulundu.
Cinsiyet Yaş giriş EDSS Çıkış EDSS
1 kadın 35 6.0 5.0
2 kadın 41 3.5 3.0
3 kadın 18 4.0 3.0
4 kadın 28 5.0 3.5
5 kadın 41 5.5 5.5
6 kadın 45 3.0 2.5
7 kadın 40 4.0 3.0
8 kadın 42 6.0 5.0
9 kadın 39 3.5 3.5
10 kadın 36 5.5 5.0
11 kadın 42 6.0 5.0
12 kadın 35 4.0 4.0
13 kadın 37 4.5 3.5
14 kadın 41 5.0 4.0
15 kadın 29 5.5 5.5
16 kadın 33 6.0 5.0
17 kadın 39 4.0 3.5
18 kadın 44 3.5 3.0
19 kadın 47 3.5 3.5
20 kadın 38 5.0 4.0
21 kadın 45 5.5 4.0
22 kadın 44 5.0 5.0
23 kadın 35 4.0 4.0
24 kadın 37 5.5 4.5
25 kadın 43 4.5 3.0
26 kadın 35 4.5 4.5
27 kadın 40 3.5 3.0
28 kadın 45 5.0 3.5
29 kadın 34 4.5 3.0
30 kadın 46 3.5 3.5
31 kadın 42 6.0 6.0
32 kadın 33 4.5 3.0
33 kadın 30 5.5 3.5
34 kadın 35 6.0 5.5
35 kadın 45 5.0 3.5
36 kadın 36 4.5 4.0
37 kadın 41 3.0 3.0
38 kadın 28 5.0 4.0
39 kadın 36 5.5 4.5
40 kadın 40 4.5 4.5
41 erkek 39 5.0 3.5
42 erkek 40 3.0 3.0
43 erkek 20 4.0 3.0
44 erkek 24 5.5 5.5
45 erkek 43 5.5 4.5
46 erkek 42 5.0 5.0
47 erkek 31 3.0 3.0
48 erkek 32 4.0 3.0
49 erkek 45 5.0 4.5
50 erkek 28 5.5 5.5
51 erkek 30 5.5 5.0
52 erkek 53 6.0 5.5
53 erkek 40 5.5 4.5
54 erkek 28 3.5 3.5
55 erkek 32 4.0 3.5
56 erkek 40 5.5 5.0
57 erkek 35 4.0 4.0
58 erkek 30 5.5 5.0
59 erkek 38 5.0 3.5
60 erkek 30 5.5 5.5
KAYNAKLAR
1 Adams RD,Victor M,Ropper AH. Principles of Neurology,6th edition.Mc Graw Hill,New York. p: 1157-58.
2 Cook SD, Handbook of Multiple Sclerosis .3rd ed.Marcel Dekker,New York ,2001; p: 960-75.
3 Rowland LP, Merrit’s Textbook of Neurology ,9th edition 2003; p: 2155-60.
4 Compston A,Ebers G,Lassmann H,Mc Donald I,Matthews B,Wekerle H. Mc Alpine’s Multiple Sclerosis,3rd edition. Churchill Livingstone, London,1998; p: 476-499.
5 Patty DW,Ebers GC.Multiple Sclerosis.FA Davis Company,Philadelphia,1998; p: 727-86
6 Clinical impact of intravenous methylprednisolone in attacks of multiple sclerosis. Nos C, SastreGarriga J, Borras C, Rio J, Tintore M, Montalban X. Unitat de Neuroimmunologia Clinica, Hospital Vall d'Hebron, Barcelona, Spain. 1: Mult Scler. 2004 Aug;10(4):41
